'स्नेह पूकलम' (ओणमची फुलांची रांगोळी) कालबाह्य

रेल्वेने परवानगी नाकारली

यंदा सीएसटी (CST) वर 'स्नेह पूकलम' (ओणमची फुलांची रांगोळी) होणार नाही

मुंबई / रमेश औताडे 

दररोज हजारो प्रवाशांची ये-जा असलेल्या मुंबईच्या छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (सीएसटी) च्या गजबजलेल्या आवारात यंदा ओणमच्या फुलांचा सुगंध दरवळणार नाही. २०१५ पासून मुंबईतील ओणमच्या उत्सवाला आपल्या रंगीबेरंगी रूपाने बहर आणणाऱ्या या भव्य 'महा पूकलम'ला (फुलांची रांगोळी) रेल्वे प्रशासनाने सुरक्षेच्या कारणास्तव यंदा परवानगी नाकारली आहे. लाखो लोकांच्या पसंतीस उतरलेली आणि 'स्नेह पूकलम' (प्रेमाची फुलांची रांगोळी) म्हणून ओळखली जाणारी ही उत्सवकालीन कलाकृती यंदा केवळ आठवण म्हणून उरेल.

ओणमची ही फुलांची रांगोळी केवळ मल्याळी समाजाचा सण साजरा करण्यापुरती मर्यादित नव्हती. २००८ मधील २६/११ च्या दहशतवादी हल्ल्यात सीएसटी येथे प्राण गमावलेल्यांना ती फुलांच्या माध्यमातून वाहिलेली श्रद्धांजली होती, तसेच शांततेचा एक प्रभावी संदेशही होता. धर्म आणि भाषेच्या भिंती ओलांडून लोकांना एकत्र आणल्यामुळेच तिने 'स्नेह पूकलम' म्हणून मुंबईच्या सांस्कृतिक जीवनात आपले खास स्थान निर्माण केले होते.

ही फुलांची रांगोळी दरवर्षी 'ऑल मुंबई मल्याळी असोसिएशन'च्या नेतृत्वाखाली साकारली जाते. 'उथराडम'च्या रात्री, शहराच्या विविध भागांतून आलेले शेकडो स्वयंसेवक रात्रभर जागून, शेकडो किलो फुलांचा वापर करून ही भव्य कलाकृती अत्यंत बारकाईने आणि मेहनतीने तयार करत असत. मात्र, देशातील अत्यंत मोक्याच्या आणि महत्त्वाच्या रेल्वे स्थानकांपैकी एक असलेल्या या ठिकाणची सध्याची सुरक्षा परिस्थिती लक्षात घेता, रेल्वेने या कार्यक्रमासाठी परवानगी नाकारली आहे.

"रेल्वे प्रशासनाकडून यापूर्वी मिळालेला प्रचंड पाठिंबा पाहता हा निर्णय अत्यंत वेदनादायी असला, तरी सीएसटीवरील सुरक्षेला रेल्वेने दिलेल्या प्राधान्याचा आम्ही पूर्ण आदर करतो. भविष्यात योग्य सुरक्षा व्यवस्थेसह अशा सांस्कृतिक कार्यक्रमांना रेल्वे प्रशासन नक्कीच सहकार्य करेल, अशी आम्हाला आशा आहे," असे 'ऑल मुंबई मल्याळी असोसिएशन'चे अध्यक्ष आणि काँग्रेस नेते जोजो थॉमस यांनी सांगितले.  

"यंदा सीएसटी (CST) स्थानकावर 'महा पूकलम' (फुलांची रांगोळी) साकारली जाणार नाही, ही बाब अत्यंत निराशाजनक आहे. हे केवळ मल्याळी समाजाचेच नव्हे, तर मुंबईच्या सांस्कृतिक विविधतेचेही मोठे नुकसान आहे. ओणमनिमित्त काढली जाणारी ही फुलांची रांगोळी म्हणजे केवळ एक सजावट नव्हती, तर भाषा आणि धर्माच्या पलीकडे जाऊन मुंबईच्या एकतेचे दर्शन घडवणारा तो एक सोहळा होता. यावेळी सीएसटीवर ही फुले उमलणार नसली तरी, मुंबईची ही एकता आणि सांस्कृतिक विविधता अशीच टिकून राहील, अशी मला आशा आहे," असे मत सामाजिक कार्यकर्ते धनंजय शिंदे यांनी व्यक्त केले.

या बातमीमुळे मुंबईतील सामान्य नागरिकांनाही खूप दुःख झाले आहे. "मी, माझे कुटुंबीय आणि मित्र दरवर्षी या 'पूकलाम'ची आतुरतेने वाट पाहत असू. सीएसटी हेच ते ठिकाण होते जिथे मी पहिल्यांदाच इतकी भव्य फुलांची रांगोळी पाहिली होती," अशी आठवण समाजसेवक धनराज राठोड यांनी सांगितली.

यंदा 'स्नेह पूकलम' आयोजित न करण्याच्या निर्णयामुळे मुंबईतील ओणमप्रेमींची घोर निराशा झाली असली, तरीही भविष्यात सर्व कडक सुरक्षा नियमांचे पालन करून सीएसटीच्या प्रांगणात ही सुंदर परंपरा पुन्हा एकदा बहरेल, अशी आशा नागरिकांना वाटते.